Psikolog, Türk Psikologlar Derneği’ne göre Yükseköğretim Kurulu’nun (YÖK) kabul ettiği bir psikoloji lisans programından mezun olan ve insanın davranış, düşünce ve duygu durumlarını bilimsel temelde inceleyen meslek mensubudur. Klinik psikolog unvanı ise psikolojinin klinik psikoloji alt alanındaki bilimsel yeterliği ifade eder; klinik psikolog psikolojik değerlendirme ve psikolojik müdahale ile ilgilenir. Ruhsal hastalık tanısı ve ilaç tedavisine ilişkin değerlendirmeyi ise hekim yapar.
Psikolog kimdir ve nasıl psikolog olunur?
Türk Psikologlar Derneği’ne göre psikolog unvanını, YÖK tarafından kabul edilen yurt içi ya da denkliği kabul edilen yurt dışı psikoloji lisans programlarından mezun olanlar kullanabilir. Dernek, yüksek lisans ve/veya doktora öğreniminin tek başına psikolog unvanı kazandırmadığını belirtir. Psikolojinin bilim dalı olarak kapsamı için Psikoloji Nedir? Tanımı, Alt Dalları ve Başlıca Yaklaşımlar yazısına bakılabilir.
Psikolog ne iş yapar, nerelerde çalışır?
Türk Psikologlar Derneği, Türkiye’de psikologların görevlerini bütünüyle tanımlayan münhasır bir meslek yasası bulunmadığını; görev tanımlarının eğitim, adalet, millî savunma ve sağlık mevzuatına dağınık biçimde yansıdığını belirtir. Sağlık mevzuatında psikologlar için test uygulama ve rapor yazma, hasta görüşmesi, psikolojik rehabilitasyon ve kriz desteği gibi görevler anılır.
Aynı kaynağa göre psikologlar; sağlık, eğitim, adalet, aile ve sosyal hizmetler gibi alanlardaki kamu kurumlarında, sivil toplum kuruluşlarında, psikoteknik merkezlerinde, hastane ve kliniklerde, üniversite psikolojik danışmanlık merkezlerinde ve şirketlerde çalışabilir. T.C. Sağlık Bakanlığı’nın Sağlıklı Hayat Merkezleri sayfasında ise psikologlar, ruh sağlığı danışmanlığı sunan psiko-sosyal destek birimi personeli arasında sayılır; psikolojik değerlendirme psikolog tarafından yapılır.
Klinik psikolog kimdir?
Türk Psikologlar Derneği, klinik psikolog unvanını psikolojinin klinik psikoloji alt alanındaki bilimsel yeterliği ifade eden bir unvan olarak tanımlar ve bu unvanın yüksek lisans diplomasıyla doğrulanabileceğini belirtir. Diploma tescilinde YÖK’ün 2018 tarihli bir yazısı da önem taşır; ayrıntılar derneğin Sıkça Sorulan Sorular sayfasında yer alır.
Mevzuatta klinik psikolog “sağlık meslek mensubu” olarak anılır. 1219 sayılı Kanun’un Ek 13. maddesi klinik psikologun eğitim koşullarını ve görev çerçevesini tanımlar; 29 Mart 2025 tarihli Resmî Gazete’de (sayı 32856) yayımlanan Sağlık Meslek Mensuplarının Serbest Meslek İcrası Hakkında Yönetmelik de klinik psikologu sağlık meslek mensupları arasında sayar.
Kanun metnine göre klinik psikolog, nesnel ve yansıtmalı ölçüm araçları, gözlem ve görüşme teknikleri kullanarak psikolojik değerlendirme yapar; uluslararası sınıflama sistemlerinde hastalık olarak tanımlanmayan ve Sağlık Bakanlığı’nın da uygun bulduğu durumlarda psikoterapi işlemleri yapar. Hastalık durumlarında ise psikoterapi uygulamalarını ancak ilgili uzman hekimin teşhisine ve tedavi için yönlendirmesine bağlı olarak gerçekleştirir. Bağımsız ya da hekimin teşhis ve yönlendirmesiyle yapılabilecek mesleki uygulamaların ayrıntıları ise yönetmelikle belirlenir. Mevzuat ve uygulamalar değişebilir; güncel metin için Resmî Gazete ve ilgili meslek örgütüne bakılabilir.
Klinik psikolog ne iş yapar?
Türk Psikologlar Derneği’ne göre klinik psikologlar test uygular ve yorumlar, eğitim verir, kriz ve afet durumlarında destek sağlar. ICD-10’un F00–F99 kodları arasında yer alan hastalıklarda terapi ve psikolojik destek hizmetini ilgili uzman hekimin teşhisine ve tedavi için yönlendirmesine bağlı olarak sunar; hastalık olarak tanımlanmayan durumlarda ise eğitimini aldığı psikoterapi uygulamalarını yapabilir.
Kısacası klinik psikolog psikolojik değerlendirme ve psikolojik müdahale ile ilgilenir; ruhsal hastalık tanısı ve ilaç tedavisi hekimin alanındadır. Psikolojik desteğin hangi durumlarda düşünülebileceğine ilişkin genel bilgi için Psikolojik destek ne zaman düşünülebilir?, ilk görüşmenin içeriği için İlk görüşmede neler ele alınır? yazılarına bakılabilir. Kişi kendine ya da başkasına zarar verme riski taşıyorsa ya da tıbbi bir acil durum söz konusuysa vakit kaybetmeden 112 acil çağrı hattına ya da en yakın sağlık kuruluşuna başvurmalıdır.
Psikolog, klinik psikolog ve psikoterapist aynı mıdır?
Hayır. Aşağıdaki tablo, üç ifadenin Türk Psikologlar Derneği’nin açıklamalarına göre nasıl ayrıştığını özetler.
| Ölçüt | Psikolog | Klinik psikolog | Psikoterapist |
|---|---|---|---|
| Unvanın dayanağı | YÖK’ün kabul ettiği psikoloji lisans programından mezuniyet | Psikolojinin klinik psikoloji alt alanındaki bilimsel yeterlik; yüksek lisans diplomasıyla doğrulanır | Klinik psikoloji ya da psikiyatride bilimsel yeterliğe ek olarak terapi eğitimi ve süpervizyon |
| Başlıca çalışma biçimi | Test uygulama, hasta görüşmesi, psikolojik rehabilitasyon, kriz desteği gibi görevler | Psikolojik değerlendirme ve test; hastalık sayılan durumlarda hekimin teşhis ve yönlendirmesine bağlı olarak terapi ve psikolojik destek | Terapi uygulama yeterliğini ifade eder |
| Dikkat edilecek nokta | Yüksek lisans ya da doktora tek başına unvan kazandırmaz | Her klinik psikologun terapi yeterliğine sahip olduğu sonucu çıkarılamaz | Ayrı bir unvandır; kuşku halinde diploma ve sertifika istenebilir |
Psikoterapinin genel çerçevesi için Psikoterapi Nedir? yazısına bakılabilir. Tablo genel bir özettir; unvanların kullanımı ve yetkiler mevzuata ve uygulamaya göre değişebilir. Psikolog ile psikiyatristin farkları için Psikolog ile Psikiyatrist Arasındaki Fark Nedir? yazısına da bakılabilir.
Bir kişinin unvanı nasıl doğrulanabilir?
Türk Psikologlar Derneği, psikolog unvanının lisans diplomasıyla, klinik psikolog unvanının yüksek lisans diplomasıyla doğrulanabileceğini; psikolog, klinik psikolog ve psikoterapistlerin sicil bilgisini tutmadığını belirtir. Kuşku olduğunda diploma ve sertifika istenmesi önerilir. Gizlilik ve etik çerçeveye ilişkin genel bilgi için Gizlilik ve etik çerçeve nasıl korunur? yazısına bakılabilir.
Psikolog ve klinik psikolog hakkında sık görülen yanlış anlamalar
- “Psikolog hastalık tanısı koyar ve ilaç yazar.” Ruhsal hastalık tanısı ve ilaç tedavisine ilişkin değerlendirmeyi hekim yapar. Türk Psikologlar Derneği’ne göre hastalık sayılan durumlarda klinik psikolog, ilgili uzman hekimin teşhis ve yönlendirmesine bağlı olarak çalışır.
- “Klinik psikolog ile psikoterapist aynı kişidir.” Dernek bu iki unvanın birbirinin yerine kullanılamayacağını; her klinik psikologun terapi yeterliğine sahip olduğu sonucunun çıkarılamayacağını belirtir.
- “Psikoloji bölümünden mezun olan herkes klinik psikologtur.” Dernek, psikolog unvanının lisans diplomasıyla, klinik psikolog unvanının ise yüksek lisans diplomasıyla doğrulanabileceğini belirtir.
Uzman notu
Unvanlar ve yetkiler ilk bakışta karmaşık görünebilir; temel ayrım şudur: psikolog unvanı psikoloji lisansıyla, klinik psikolog unvanı klinik psikoloji alanındaki lisansüstü yeterlikle, psikoterapist unvanı ise ek terapi eğitimi ve süpervizyonla ilişkilendirilir. Tanı ve ilaç tedavisi hekimin alanındadır; klinik psikolog psikolojik değerlendirme yapar ve mevzuattaki koşullar çerçevesinde psikolojik müdahale uygular.
Bilişsel davranışçı ve dinamik psikoterapi kuramlarından yararlanan bir bakış açısında kişi; yaşam öyküsü, ilişkileri ve tekrar eden örüntüleriyle birlikte ele alınır. Yazarın mesleki bakış açısı hakkında bilgi için Hakkımda sayfasına bakılabilir. Bu yazıdaki bilgiler 23 Ekim 2026 itibarıyladır; mevzuat ve YÖK uygulamaları değişebilir ve bilgiler bireysel bir değerlendirmenin yerine geçmez.
Klinik Psikolog Özgün Emre Yaylacı
Sık sorulan sorular
Psikolog olmak için hangi eğitim gerekir?
Türk Psikologlar Derneği’ne göre YÖK’ün kabul ettiği bir psikoloji lisans programından mezun olmak gerekir. Yüksek lisans ve/veya doktora öğrenimi tek başına psikolog unvanı kazandırmaz.
Klinik psikolog olmak için ne gerekir?
Türk Psikologlar Derneği, klinik psikolog unvanını klinik psikoloji alanındaki bilimsel yeterlikle ilişkilendirir ve yüksek lisans diplomasıyla doğrulanabileceğini belirtir. Kanun da klinik psikologun eğitim koşullarını ayrıca tanımlar; diploma tescilinde YÖK’ün 2018 tarihli yazısı da önem taşıdığından ayrıntı için Türk Psikologlar Derneği ve YÖK kaynaklarına bakılabilir.
Psikolog ile klinik psikolog aynı mıdır?
Hayır. Psikolog unvanı psikoloji lisansıyla kullanılan daha genel bir unvandır; klinik psikolog unvanı ise klinik psikoloji alanındaki lisansüstü yeterliğe işaret eder.
Klinik psikolog ile psikoterapist aynı mıdır?
Türk Psikologlar Derneği’ne göre bu unvanlar birbirinin yerine kullanılamaz. Psikoterapist, klinik psikoloji ya da psikiyatride bilimsel yeterliğe ek olarak terapi eğitimlerini ve süpervizyon süreçlerini tamamlayan kişilerin kullanabileceği bir unvandır.
Psikolog tanı koyar veya ilaç yazar mı?
Psikologlar psikolojik değerlendirme yapar; ruhsal hastalık tanısı ve ilaç tedavisine ilişkin değerlendirmeyi hekim yapar. Hastalık sayılan durumlarda klinik psikolog, ilgili uzman hekimin teşhis ve yönlendirmesine bağlı olarak çalışır.
Bir kişinin unvanı nasıl doğrulanır?
Psikolog unvanı lisans diplomasıyla, klinik psikolog unvanı yüksek lisans diplomasıyla doğrulanabilir. Türk Psikologlar Derneği sicil bilgisi tutmaz; kuşku olduğunda diploma ve sertifika istenebilir.
Kaynaklar
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hazırlanırken aşağıdaki kaynaklardan yararlanılmıştır (Türkçe):
- Türk Psikologlar Derneği: Sıkça Sorulan Sorular
- Resmî Gazete: Sağlık Meslek Mensuplarının Serbest Meslek İcrası Hakkında Yönetmelik (29 Mart 2025, sayı 32856)
- mevzuat.gov.tr: 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun
- T.C. Sağlık Bakanlığı Sağlıklı Hayat Merkezleri: Ruh Sağlığı Danışmanlığı
Bu yazı Klinik Psikolog Özgün Emre Yaylacı tarafından hazırlanmıştır. Son güncelleme: 23 Ekim 2026. İçerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı, tedavi veya kişisel yönlendirme niteliği taşımaz.
